FEDOR (znak wywoławczy Skybot F-850) to rosyjski robot humanoidalny opracowany przez firmę Android Technics, którego rozwój trwał mniej więcej od 2015 do 2019 roku. „FEDOR” to akronim od „Final Experimental Demonstration Object Research” – a także nawiązanie do rosyjskiego imienia Fiodor. FEDOR to humanoid zdolny do teleoperacji: naśladuje ruchy zdalnego operatora i może wykonywać niektóre czynności autonomicznie. Pierwotnie przeznaczony do akcji ratowniczych w niebezpiecznych środowiskach, FEDOR zasłynął w 2019 roku, gdy został wysłany na eksperymentalną misję na Międzynarodową Stację Kosmiczną.
Dostępność
FEDOR był rosyjskim projektem badawczym i kosmicznym finansowanym przez państwo, a nie produktem komercyjnym – nie ma ceny ani możliwości zakupu. Powstał we współpracy z rosyjskim Ministerstwem Sytuacji Nadzwyczajnych (w ramach projektu „Ratownik”) i rosyjskim programem kosmicznym. FEDOR/Skybot F-850 poleciał na ISS w 2019 roku na pokładzie statku Sojuz podczas eksperymentalnej misji, podczas której jego twórcy obserwowali, jak radzi sobie z precyzyjnymi zadaniami w mikrograwitacji.
Pełna specyfikacja
| Aspekt | Szczegóły |
|---|---|
| Producent | Android Technics (Rosja) |
| Okres rozwoju | ~2015–2019 |
| Znak wywoławczy | Skybot F-850 |
| Typ | Teleoperowany robot humanoidalny z pewnymi zdolnościami autonomicznymi |
| Działanie | Naśladuje ruchy zdalnego operatora; może wykonywać niektóre zadania autonomicznie |
| Pochodzenie | Od wcześniejszego robota „Alosza” (znak wywoławczy MPM-100) |
| Pierwotne przeznaczenie | Akcje ratownicze w warunkach wysokiego ryzyka (pożary, klęski żywiołowe) |
| Znacząca misja | Wysłany na Międzynarodową Stację Kosmiczną w 2019 roku na eksperymentalną, około dwutygodniową ocenę |
Znaczenie
FEDOR był najbardziej rozpoznawalnym na arenie międzynarodowej rosyjskim robotem humanoidalnym lat 2010-tych. Jego podróż na ISS sprawiła, że dołączył do niewielkiej grupy humanoidalnych robotów, które dotarły w kosmos. Deklarowany cel projektu – teleoperowany robot zdolny zastąpić człowieka w niebezpiecznych misjach ratowniczych lub w kosmosie – odzwierciedlał poważny cel inżynieryjny, choć FEDOR wzbudził też zainteresowanie (i kontrowersje) podczas demonstracji, w których strzelał z pistoletu. Android Technics, producent FEDOR-a, opracował również inne roboty, takie jak AR-600. Linia rozwojowa FEDOR-a wpisuje się w kontynuowane, choć nieciągłe, rosyjskie wysiłki w dziedzinie robotyki humanoidalnej.
FEDOR a pokrewne roboty
- FEDOR vs NASA Valkyrie: Oba to humanoidy państwowych programów kosmicznych z lat 2010-tych; Valkyrie został zbudowany dla DARPA Robotics Challenge i badań nad misjami na Marsa, FEDOR do prac ratowniczych i testów na ISS.
- FEDOR vs Toyota T-HR3: Oba to teleoperowane humanoidy, które odwzorowują ruchy zdalnego operatora.
- FEDOR vs Promobot Robo-C: Oba to rosyjskie humanoidy, ale bardzo różne – FEDOR to pełnowymiarowa teleoperowana maszyna, Robo-C to realistyczny, stacjonarny android usługowy.
Źródło: Android Technics
